Czekam na Wasze opinie w tej ważnej dla nas sprawie!
W związku z powołaniem przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zespołu do opracowania projektu nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, sygnalizuję obszary, które warto i trzeba rozważyć w toku prac nad nowelizacją.
1. Uwzględnienie w systemie prawnym ochrony dziedzictwa polskiej kultury miejsca oraz znaczenia prywatnego kolekcjonerstwa, a także lokalnych społecznych inicjatyw, w tym różnych form zbierania i prezentowania zbiorów. Zdefiniowanie we współpracy z kolekcjonerami kwestii dotyczących prywatnych kolekcji, pozycji ich właścicieli oraz funkcjonowania muzeów i kolekcji prywatnych. Na troskę ustawodawcy zasługują liczne, funkcjonujące pod różnymi nazwami i formami organizacyjnymi, prywatne i społeczne muzea. Służą one efektywnie, czego dowiodły przez lata, ochronie i upowszechnianiu dziedzictwa narodowego.
2. Zapewnienie realnych korzyści, zachęcających w efekcie do ubiegania się o wpis nieruchomości lub kolekcji do rejestru lub ewidencji zabytków, w kwestii na przykład opłat za: konserwację, ubezpieczenie, koszty mediów (zwłaszcza energii) oraz ewentualnego podatku katastralnego. Niechaj wpis będzie plusem, a nie źródłem dodatkowych kłopotów dla właściciela!
3. Wzorem mających ustawowe umocowanie programów współpracy lokalnych samorządów z organizacjami pozarządowymi, wprowadzić zasadę opracowywania cyklicznych (trzyletnich) programów współpracy muzeów okręgowych z kolekcjonerami oraz lokalnymi na ich terenie działania inicjatywami społecznymi, zbieżnymi z celami muzeów. Będzie to odpowiedzią na definicję muzeów (ICOM), rozszerzającą ich społeczne funkcje.
4. Wspieranie kolekcjonerów i lokalnych społecznych inicjatyw w uporządkowaniu i opisie zbiorów. Pozwoli to rozszerzyć ich ochronę, jak i będzie służyć upowszechnianiu w środowisku muzealnym i naukowym informacji o stanie rozproszonych zasobów polskiej kultury. Zlecenie wyspecjalizowanej instytucji (np. Biblioteka Narodowa, uczelniane instytuty pomocniczych nauk historii, Archiwum Narodowe) opracowania powszechnie stosowanych norm opisów poszczególnych kategorii obiektów kolekcjonerskich zbiorów, wykraczających poza istniejące zakresy norm.
5. Objęcie prywatnych kolekcjonerów programami digitalizacji zbiorów. Dotychczas nie były one objęte działalnością tak zwanych centrów kompetencji, zajmujących się digitalizacją poszczególnych działów kultury.
6. Zapewnienie udziału reprezentantów kolekcjonerów i lokalnych społecznych inicjatyw w opiniowaniu ważnych regionalnych i lokalnych programów ochrony zabytków. Kolekcjonerzy regionaliści to często jedyni sojusznicy konserwatorów i historyków sztuki w obronie lokalnych obiektów kultury materialnej przed nie zawsze uzasadnionymi ingerencjami w ich kształt ze strony inwestorów prywatnych i samorządowych.
7. Rozszerzenie możliwości korzystania przez osoby fizyczne, kolekcjonerów oraz osoby, które realizują cenne lokalne programy ochrony zabytków, z rządowych i samorządowych programów grantowych, w tym stypendialnych.
8. Promowanie polityki wystaw czasowych muzeów, opartych w całości lub części o kolekcje prywatne, między innymi poprzez wspieranie wydawania katalogów wystaw. Promowanie idei „kunstkamer i gabinetów osobliwości", jako praźródła wielu muzeów; w opisie muzealnych kolekcji dostrzeganie prywatnej proweniencji obiektów.
9. Przeanalizowanie polityki podatkowej pod kątem darowizn kolekcjonerskich dla instytucji publicznych oraz sprowadzania na polski obszar celny poloników. Stworzyć i promować zachęty dla inwestorów, realizujących inwestycje na cele komercyjne, do zachowania zabytkowych fragmentów obiektów, poprzez rozszerzenie możliwości zaliczania w koszty inwestycji pogłębionych analiz archiwaliów, opracowania indywidualnych rozwiązań projektowych i technicznych, konserwacji zabytkowych detali, a także zniżek w podatku od nieruchomości od tych powierzchni, nawet wykorzystywanych na cele komercyjne.
10. Stworzenie mającej ustawowe umocowanie stałej platformy (zespół powoływany przez MKiDN) współdziałania i wymiany informacji między: centralną i lokalną administracją kultury, muzealnikami, bibliotekarzami, archiwistami i kolekcjonerami.
Ryszard Kruk (603 757 654, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
) INFO MKiDN